เอื้อนอาชว์ แถมถวัลย์

          ตึก 19 เดิมเป็นที่พำนักของเจ้าจอมเอื้อนและเจ้าจอมแถม ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เจ้าจอมเอื้อน เป็นธิดาคนสุดท้องของเจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ (เทศ บุนนาค) กับท่านผู้หญิงอู่ (สกุลเดิม วงศาโรจน์) เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2430 ที่จังหวัดเพชรบุรี มีพี่น้องร่วมมารดาเดียวกัน 14 คน จากทั้งหมด 62 คน ต่อมาได้ถวายตัวเป็นพระสนมในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นลำดับสุดท้ายในจำนวนพี่น้องท้องเดียวกัน คือ เจ้าจอมมารดาอ่อน เจ้าจอมเอี่ยม เจ้าจอมเอิบ เจ้าจอมอาบ และเจ้าจอมเอื้อน หรือที่เรียกกันในหมู่ชาววังว่า "เจ้าจอมก๊กออ" ที่พำนักอยู่ในสวนสุนันทา เจ้าจอมเอื้อน ถึงแก่อนิจกรรมที่เรือนในสวนสุนันทา เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2470 สิริอายุ 41 ปี

          เจ้าจอมแถม เป็นธิดาของพระสัจจาภิรมย์ (แถบ บุนนาค) กับนางอิน บุนนาค เกิดเมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2434 เมื่อเจริญวัยขึ้นได้ถวายงานรับราชการฝ่ายในต่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ พ.ศ. 2451 ภายหลังในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้ติดตามเจ้าจอมเอื้อนมาพำนักในสวนสุนันทา ก่อนจะย้ายไปพำนักที่เรือนสร้างใหม่ริมคลองสามเสน บนที่ดินพระราชทานที่เรียกว่า "สวนนอก" เมื่อเจ้าจอมเอื้อนถึงแก่อนิจกรรมแล้ว ได้ย้ายไปพำนักที่ห้องแถวเก่าในวังสวนปาริจฉัตก์ ก่อนจะย้ายกลับมาพำนักที่เรือนเจ้าจอมเอื้อนตามเดิม ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2493 สิริอายุ 59 ปี

         ตึกนี้เป็นตึกที่มีขนาดเล็ก เป็นตึกยกพื้นสูงประมาณ 2 เมตร เป็นตึกก่ออิฐถือปูน หลังคาทรงสูง มุงด้วยกระเบื้องว่าว มีจำนวน 2 ชั้น พื้นเป็นไม้สัก ด้านหน้ามีเฉลียง มีหน้าต่างเป็นแบบบานกระทุ้ง ด้านหน้าตึกมีบันไดทางขึ้นลงอยู่กึ่งกลางของตึก ภายในตึกจะมีห้องชั้นล่าง 2 ห้อง ชั้นบนมี 3 ห้อง มีบันไดขึ้นลง 2 บันได บันไดด้านขวามือของตึกจะเป็นบันไดขนาดใหญ่ ขนาดกว้างประมาณ 2 เมตร เพื่อขึ้นไปสู่ชั้น 2 อีกบันไดเป็นบันไดขนาดเล็กอยู่ด้านซ้ายของตึก มีความกว้างประมาณ 1 เมตร ใต้บันไดเล็กนี้เป็นห้องน้ำ สมัยคุณหญิงกรองแก้ว ปทุมานนท์ เป็นผู้อำนวยการวิทยาลัย ได้ตั้งชื่อตึกนี้ว่า “เอื้อนอาชว์ แถมถวัลย์” ตึกนี้ยังเคยเป็นที่พักของอธิการบางท่านในขณะดำรงตำแหน่ง ปัจจุบันใช้เป็นสถานที่จัดแสดงเรื่องราวเกี่ยวกับนาฏศิลป์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแหล่งการเรียนรู้ 3 ศิลป์รัตนโกสินทร์ ผ่านเทคโนโลยีมัลติมีเดียและบอร์ดนิทรรศการในแง่มุมต่าง ๆ อาทิ พัฒนาการนาฏศิลป์ไทย นาฏศิลป์ในสวนสุนันทา และนาฏยาภรณ์ เครื่องแต่งกายโขนละคร ตลอดจนประวัติของผู้เคยพำนักในอดีต ปัจจุบันเรียกชื่อว่า “อาคารเอื้อน อาชว์แถมถวัลย์” ซึ่งอยู่บริเวณด้านหน้าอาคารคณะศิลปกรรมศาสตร์