สารคดีความรู้

ผศ.ดร.จิราภรณ์ อัจฉริยะประสิทธิ์|2 มี.ค. 2569
จาก นางนาก ถึง พี่มาก..พระโขนง: อ่านพี่มากแม่นากจาก “บาดแผล”
ตำนาน “แม่นากพระโขนง” ได้รับความสนใจและกล่าวขานในแง่มุมต่าง ๆ มาหลายยุคหลายสมัย โดยยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจนว่าเรื่องราวแม่นากเริ่มต้นเมื่อใด จริงหรือไม่ เพียงแต่เชื่อกันว่าน่าจะเริ่มปลายรัชกาลที่ 3 หรือต้นรัชกาลที่ 4 และมีเค้าโครงเรื่องจริง เรื่องราวยังเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย สิ่งที่เป็นลักษณะเด่นและเป็นเสน่ห์ของเรื่องแม่นาก น่าจะอยู่ที่การมีโครงเรื่องแบบโศกนาฏกรรมความรักระหว่างสามีภรรยาซึ่งเป็นเรื่องสามัญที่มนุษย์เข้าถึงได้ง่าย การนำเสนอวิถีชีวิตที่แปลกประหลาดท้าทายการรับรู้เดิม เช่น วิญญาณแม่นากกลับมาอยู่กับสามีทั้งที่เสียชีวิตไปแล้ว การนำเอาความเชื่อและคติชนมาประกอบเรื่อง เช่น การปราบผี การเอาวิญญาณลงหม้อถ่วงน้ำ การอ้างอิงบุคคลจริงมาประกอบเรื่อง เช่น สมเด็จพระพุฒาจารย์โต หรือการใช้อนุภาคที่คุ้นชิน เช่น การยืดแขนเก็บมะนาว การรอคอยสามีที่ท่าน้ำ
312 อ่าน
9 แชร์

ผศ.กัญภัส อู่ตะเภา|23 ก.พ. 2569
กระเป๋าผ้า Trader Joe’s Status Symbol ของคนทั่วโลก แฟชั่นรวยแบบเงียบๆ และเทรนด์การรู้จักใช้เงินอย่างคุ้มค่า
กระเป๋าผ้าสำหรับช็อปปิ้งที่มีราคาประมาณ 2.99 ดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 100 บาท แต่กลับได้รับความนิยมไปทั่วโลก และถูกตีความว่าเป็นตัวแทนของแฟชั่นแบบ “รวยเงียบ” (Quiet Luxury) และแนวคิดการใช้เงินอย่างคุ้มค่า (Value-Conscious Consumption) ทำไมต้องเป็นกระเป๋าผ้ายี่ห้อนี้ Trader Joe’s : แบรนด์ค้าปลีกกับบุคลิกที่แตกต่าง Trader Joe’s เป็นเครือร้านค้าปลีกสัญชาติอเมริกัน ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1967 โดย Joe Coulombe ปัจจุบันมีสาขากว่า 600 แห่งทั่วสหรัฐอเมริกา นักการตลาดและนักวิเคราะห์ธุรกิจมองว่า ความสำเร็จของ Trader Joe’s เกิดจากกลยุทธ์ที่แตกต่างจากซูเปอร์มาร์เก็ตทั่วไป ได้แก่ การคัดเลือกสินค้าที่มีตัวเลือกไม่มากแต่คุณภาพดีในราคาย่อมเยา การพัฒนา House Brand ที่มีเอกลักษณ์ และการออกแบบบรรยากาศร้านให้การช็อปปิ้งเป็นประสบการณ์ที่สนุกและเป็นมิตร หนึ่งในสินค้าที่สะท้อนตัวตนของ แบรนด์ได้ชัดเจนที่สุด คือ “กระเป๋าผ้า”
418 อ่าน
15 แชร์

ผศ.กัญภัส อู่ตะเภา|16 ก.พ. 2569
ไม่มีคราใดที่เราจะได้อ่านจดหมายของพระมหากษัตริย์ และนึกภาพตามไปด้วยความเพลิดเพลินได้เท่านี้อีก.. กว่า 225 คืนที่พระองค์ทรงไกลจากประเทศไทย เรื่องราวประวัติศาสตร์ของยุโรปที่บันทึกโดยพระเจ้าอยู่หัวของสยาม “ไกลบ้าน”
พระราชนิพนธ์ “ถึงหญิงน้อย” : จดหมายจากการเดินทางไกล “ไกลบ้าน” คือพระราชนิพนธ์ประเภทจดหมายเหตุการเดินทาง ที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ทรงพระราชนิพนธ์ขึ้นระหว่างการเสด็จประพาสยุโรป พ.ศ. 2440 (ร.ศ. 116) เนื้อหาทั้งหมดอยู่ในรูปของพระราชหัตถเลขาที่ทรงมีไปถึงสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้านิภานภดล (กรมขุนอู่ทองเขตขัติยนารี) โดยในหัวจดหมาย พระองค์ทรงใช้คำเรียกอันอบอุ่นว่า “หญิงน้อย” พระราชนิพนธ์ชุดนี้มีทั้งสิ้น 43 ฉบับ เล่าเรื่องราวตั้งแต่การเสด็จออกจากสยาม โดยเรือพระที่นั่งมหาจักรี ผ่านประเทศต่าง ๆ ทั้งทางเรือและทางรถไฟ ได้แก่ สิงคโปร์ อิตาลี สวิตเซอร์แลนด์ เยอรมนี ฝรั่งเศส อังกฤษ เบลเยียม เดนมาร์ก และนอร์เวย์ ก่อนจะเสด็จนิวัติประเทศไทย รวมระยะเวลาในการเดินทางทั้งสิ้น 225 คืน
418 อ่าน
0 แชร์

อมเรศ สว่างโชติ |9 ก.พ. 2569
คณะปฏิวัติ 2457: จุดเริ่มต้นของคำถามเรื่องอำนาจการเมืองไทย
ในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 25 สยามยังอยู่ภายใต้ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ คือ รูปแบบการปกครองที่อำนาจสูงสุดของรัฐรวมศูนย์อยู่ที่พระมหากษัตริย์พระมหากษัตริย์ทรงเป็นทั้งประมุขของรัฐและผู้ใช้อำนาจอธิปไตยโดยตรง อำนาจในการออกกฎหมาย บริหารราชการ และพิจารณาคดี ไม่ได้แยกออกเป็นอิสระจากกัน และไม่มีองค์กรที่สามารถตรวจสอบหรือถ่วงดุลอำนาจของพระมหากษัตริย์ได้อย่างเป็นระบบ
371 อ่าน
3 แชร์

ผศ.ดร.จิราภรณ์ อัจฉริยะประสิทธิ์|2 ก.พ. 2569
มนุษยศาสตร์: เข็มทิศของมนุษย์ในโลกดิจิทัล ว่าด้วยปฏิบัติการของภาษาและวรรณกรรมต่อมนุษย์และสังคม
ในโลกที่ข้อมูลไหลเร็วกว่าความคิด มนุษย์ยังมีพื้นที่สำหรับการไตร่ตรองหรือไม่ ? ระบบการสื่อสารที่ก้าวหน้าเชื่อมผู้คนเข้าหากัน แต่เหตุใดเราจึงดูห่างไกลกันกว่าเดิม ? มนุษยศาสตร์ยังจำเป็นอยู่หรือไม่ ในโลกที่ให้คุณค่ากับความเร็วมากกว่าความหมาย ?
544 อ่าน
12 แชร์

ผศ. วิโรจน์ ศรีหิรัญ|26 ม.ค. 2569
เพลงที่เพราะที่สุดคือเพลง?
หากมีคนถามเราว่า เพลงที่เพราะ ไพเราะ หรือเพลงที่เราชอบมากที่สุดคือเพลงอะไร? คงเป็นคำถามที่ตอบได้ยากมากคำถามหนึ่งในชีวิตเลยทีเดียว คำถามนี้อาจใช้เป็นเรื่องหนึ่งที่พูดคุยสนทนาระหว่างคนในครอบครัว เพื่อนฝูง หรือคนรู้จักคุ้นเคยกัน โดยเรื่อง “เพลง” มักใช้เป็นเรื่องที่คุยกันได้อย่างสนุกสนาน และวันนี้เราจะมาค้นหาคำตอบกันว่า เมื่อถูกถามว่า ชอบเพลงอะไรมากที่สุด คิดว่าเพลงอะไรเพราะที่สุด จะตอบกันอย่างไร
324 อ่าน
0 แชร์

ผศ.กัญภัส อู่ตะเภา|19 ม.ค. 2569
โดราเอมอน: ความฝันสีฟ้าที่พาเด็กทั้งโลกเชื่อมจุดต่อจุด
ในวัยเด็กของหลายคน ช่วงเวลาเสาร์เช้าหรือ เย็นหลังเลิกเรียนมักผูกพันกับจอทีวีและเสียงเพลงเปิดเรื่องของ “โดราเอมอน” อั้ง อั่ง อั่ง แมวสีฟ้าตัวกลมที่โผล่ออกมาจากลิ้นชักโต๊ะอย่างง่ายดายราวกับโลกทั้งใบถูกเปิดออกตรงหน้า ความเรียบง่ายนั้นเองทำให้เด็กหลายคนรวมทั้ง ผู้เขียนเหลือบมองลิ้นชักที่บ้านด้วยความหวังเงียบๆ ว่าวันหนึ่งอาจมีสิ่งมหัศจรรย์ซ่อนอยู่ในนั้นเช่นกัน
530 อ่าน
2 แชร์

อมเรศ สว่างโชติ|12 ม.ค. 2569
สัปเหร่อ: เพื่อนคนสุดท้าย
ในขณะที่มนุษย์เราต่างวิ่งหนีความตายอย่างสุดชีวิต พยายามยื้อลมหายใจด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ หรือแม้แต่ปฏิเสธที่จะพูดถึงมันในบทสนทนาประจำวัน "สัปเหร่อ" กลับเป็นผู้เดินสวนทางเข้าไป พวกเขาไม่ใช่เพียงผู้จัดการร่างกายที่ไร้วิญญาณให้มอดไหม้ไปตามกระบวนการทางกายภาพ แต่คือผู้ทำหน้าที่กระตุกเตือนความจำของเราถึงสัจธรรมที่ว่า... ไม่ช้าก็เร็ว เราทุกคนต้องมานอนอยู่ตรงนี้ เพื่อนคนสุดท้าย
11672 อ่าน
59 แชร์

ผู้ช่วยศาสตราจารย์กัญภัส อู่ตะเภา|5 ม.ค. 2569
การอาบป่า: ธรรมชาติบำบัดจะนำไปสู่การรักษาโรคแทนยา Forest Bathing: เมื่อป่าเริ่มเข้าสู่ห้องแล็บ
การอาบป่า Forest Bathing หรือ Shinrin-yoku คือ การใช้เวลาอยู่ในป่าอย่างมีสติและใกล้ชิดธรรมชาติ ภายใต้ร่มไม้สูง ผู้ปฏิบัติจะได้สัมผัสสิ่งแวดล้อมรอบตัวอย่างเต็มที่ เช่น สูดอากาศบริสุทธิ์ สัมผัสดินและพืชพรรณ
285 อ่าน
3 แชร์
