ท่ามกลางไอร้อนที่ระอุขึ้นเรื่อย ๆ ในเดือนเมษายน ช่วงบ่าย ๆ เลยขอขยับมือพิมพ์บทความสลับกับ การจิบกาแฟเย็น ๆ ไปพร้อมกับแสงแดดที่เริ่มทำหน้าที่ของมันอย่างแข็งขัน ขณะนั่งทำงานพลันสายตาไปสะดุดกับป้ายประกาศเทศกาลสงกรานต์ที่ถูกนำมาขึงไว้ฝั่งตรงข้าม ตัวอักษรขนาดใหญ่ที่ประกาศก้องว่า “สงกรานต์ ปี 2569” มาถึงแล้ว แต่ในหัวผมกลับไปนึกถึงลูกสาวทั้งเจ็ดของท้าวกบิลพรหมผู้แบกเศียรผู้เป็นพ่อซึ่งในทุก ๆ ปีจะผลัดเวียนกันไปดังที่เรามักเรียกกันว่า “นางสงกรานต์” และแล้วก็ทำให้ผมชะงักเพราะปีนี้คือ “นางรากษสเทวี”
พอลองค้นหาคำทำนายต่าง ๆ ทางอินเทอร์เน็ตหลายสำนัก เสียงเล่าอ้างส่วนใหญ่เป็นไปในทิศทางเดียวกันว่าปีนี้ “ดุ” และ “น่ากลัว” ไม่น้อย ด้วยชื่อ “รากษส” ที่เป็นยักษ์ พร้อมกับปีนี้มาด้วยท่าประทับ “ยืน” บนหลังพาหนะตามเวลามหาสงกรานต์เข้าสู่ราศีเมษด้วยแล้วนั้น มักถูกตีความถึงเหตุร้ายที่ต้องระแวดระวัง เป็นอย่างดี แต่ในฐานะคนชอบเดินทางและมองหาแง่ความงามในวัฒนธรรม ผู้เขียนกลับรู้สึกถึง “รหัสลับ” บางอย่างที่ซ่อนอยู่ภายใต้นางสงกรานต์ที่รูปลักษณ์ดูขึงขังในปีนี้
โดยเฉพาะพาหนะประจำปีนี้อย่าง “วราหะ” หรือหมู ที่ดูอย่างไรก็ขัดแย้งกับความดุร้ายของนางรากษสเทวีอย่างสิ้นเชิง เลยอยากชวนทุกคนคลายความกังวลจากคำทำนายลงชั่วคราว และออกเดินทางท่องเที่ยวไปสำรวจความงามทางวัฒนธรรมผ่านการเดินทางตามรอยพญาหมู เพื่อดูว่าปีนี้...นางสงกรานต์จะพาสิ่งที่เป็นมงคลมาสู่พวกเราอย่างไรบ้าง
“วราหะ” มิใช่แค่หมู แต่เป็นผู้กอบกู้แผ่นดิน พอพูดถึงหมูเลยคิดถึงตำนานทางศาสนาพราหมณ์ – ฮินดูที่ไม่ใช่สัตว์ธรรมดา แต่เป็นพระนารายณ์ในตอน “วราหาวตาร” ปางที่ 3 ที่อวตารลงมาเป็นหมูป่าเขี้ยวเพชร เพื่อดำดิ่งไปใต้มหาสมุทร แล้วใช้เขี้ยวอันทรงพลังขุดยกพระแม่ธรณีขึ้นมาจากการถูกม้วนจมดิ่งภายใต้อำนาจของอสูรร้ายอย่างหิรัณยักษ์
ดังนั้น การที่นางรากษสเทวีเลือกประทับบนหลังวราหะ จึงไม่ได้สื่อถึงความเชื่องช้า แต่อาจสื่อถึง “ความมั่นคง” และ “การพลิกฟื้น” และเมื่อพิจารณาภักษาหารที่เป็น “โลหิต” อาจดูน่ากลัว แต่เชิงสัญลักษณ์อาจเปรียบได้กับพลังแห่งชีวิตและจิตวิญญาณที่ไหลเวียนด้วยความมุ่งมั่นและขับเคลื่อนสรรพสิ่งไปข้างหน้า หรืออาจกล่าวทำนายโดยอ้อมได้ว่า อาจเป็นปีแห่งการเติมเต็มพละกำลังเพื่อสู้กับอุปสรรคต่าง ๆ และกลับมายืนหยัดอย่างมีชีวิตชีวาบนฐานรากที่ฝังลึกในผืนดิน
“วราหะ” ปักหมุดแลนด์มาร์กพลังแห่งการให้ ณ อนุสาวรีย์หมู นอกจากชมความงามและเข้าสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ภายในวัดราชประดิษฐ์สถิตมหาสีมารามแล้ว ด้านหน้าวัดบริเวณเชิงสะพานปีกุน เป็นที่ตั้งของ “อนุสาวรีย์สหชาติ” หรือเรียกกันติดปากว่า “อนุสาวรีย์หมู” บริเวณริมคลองหลอด รูปปั้นหมูโลหะรมดำ ที่ยืนเด่นตระหง่านพร้อมด้วยเครื่องสักการะมากมายที่สะท้อนถึงความศรัทธาที่หลั่งไหลเข้ามาอย่างต่อเนื่อง ประติมากรรมดังกล่าวมิได้สร้างขึ้นเพียงเพื่อความสวยงามเท่านั้น แต่เป็นอนุสรณ์แห่งศรัทธาและความกตัญญู ในวาระครบรอบปีพระราชสมภพของสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในรัชกาลที่ 6
สิ่งที่น่าประทับใจและแฝงนัยยะลึกซึ้งไปกว่านั้น คืออดีตของอนุสาวรีย์แห่งนี้ถูกออกแบบให้เป็น “ก๊อกน้ำสาธารณะ” เพื่อแจกจ่ายน้ำสะอาดแก่ประชาชนทั่วไป นัยยะของน้ำที่ไหลรินจากฐานพญาหมูคือภาพแทนของ “ความอุดมสมบูรณ์ที่มาพร้อมกับการแบ่งปัน” ดังนั้นการลองได้ไปเที่ยวและสักการะต่อหน้าพญาหมูช่วงสงกรานต์ปีนี้ อาจไม่ใช่แต่การขอพรเพื่อความมั่งคั่งส่วนตัว แต่คือการตั้งปณิธานที่จะใช้ชีวิตอย่าง “อุดมสมบูรณ์และเกื้อกูล” เปรียบเสมือนน้ำที่แจกจ่ายเป็นทานที่ไม่หมดสิ้น และสิ่งนี้อาจเป็นการเตือนใจว่าความสุขที่แท้จริงในปีนางรากษสเทวีนี้ คือการเป็นผู้ให้และผู้รับในเวลาเดียวกัน และการยืนหยัดบนหลังวราหะนั้น จะมีความหมายสูงสุดต่อเมื่อเรามีน้ำใจต่อคนรอบข้างไปพร้อมกันตลอดปี
“วราหะ” บทสรุปของรหัสลับในฐานะพาหนะนางสงกรานต์ ขณะที่มีเสียงกล่าวแจ้งว่าร้านใกล้จะปิด พร้อมกับยกกาแฟดื่มจิบสุดท้าย บทความนี้ก็เข้าสู่บทสรุปรหัสลับที่ซ่อนภายใต้นางสงกรานต์ที่ดุดันเช่นกัน เราจะพบว่า นางสงกรานต์อาจมิใช่เพียงตัวละครที่ประกาศตามช่องทางต่าง ๆ และ “วราหะ” ก็ไม่ใช่แค่สัตว์พาหนะในตำนานเท่านั้น แต่เป็นกุศโลบายที่คนในอดีตฝากไว้ในคนปัจจุบันได้ตระหนักถึงชีวิตในปีนั้น ๆ
การประทับยืนของนางรากษสเทวีบนหลังหมูในปี 2569 เสมือนคำเตือนและคำอวยพรในคราวเดียวกันว่า “ความมั่นคงไม่ได้เกิดจากการอยู่นิ่ง แต่เกิดจากการรู้จักทรงตัวในขณะที่โลกเคลื่อนไหว” ภาพนางสงกรานต์ ปีนี้ที่ยืนสง่าคงไม่ใช่ภาพความดุร้ายอีกต่อไป แต่ขอให้เป็นเครื่องเตือนใจให้เราตรวจสอบ “รากฐาน” ของตนเองว่าแข็งแรงพอหรือยัง? ดังเช่น “วราหะ” ที่รองรับนางรากษสเทวีที่ยืนอย่างไม่ไหวติง
สงกรานต์ปีนี้ นอกจากพกปืนฉีดน้ำเที่ยวเล่นตามประเพณีแล้ว ลองท่องเที่ยวตามหาพญาหมูและ หาคำตอบให้กับตัวเองว่า ในปีที่นางสงกรานต์ขี่หมูมาเยี่ยมเยียนโลกนี้ คุณพร้อมจะ “ขุดยก” ความฝันของคุณขึ้นมาจากดินดังเช่นพญาวราหะแล้วหรือยัง?
...นางสงกรานต์ “รากษสเทวี” ปีนี้ มาพร้อมกับรหัสลับ “วราหะ” ที่เป็นมงคลอย่างมาก บอกเลยว่า “ She Served หนักมากปีนี้”...
