logo
ผศ. วีระ โชติธรรมาภรณ์
11 พฤษภาคม 2569

สดับสนธิ์เฉียดเกษม

534 อ่าน
0 แชร์

ตึก 26 ตึกนี้ตั้งตามแนวกำแพงด้านตะวันตก ถัดไปจากตึก 25 (เหมวดีพิทักษ์) ตึกนี้เป็นที่พำนักของเจ้าจอมมารดาสดับ ในรัชกาลที่ 5 (เจ้าจอมคนสุดท้ายแห่งรัชสมัย) และท่านเจ้าจอมหม่อมราชวงศ์เฉียด ในรัชกาลที่ 5 ท่านเจ้าจอมหม่อมราชวงศ์สดับ (ม.ร.ว.หญิงสดับ ลดาวัลย์) เดิมชื่อ ม.ร.ว. สั้น ลดาวัลย์ เป็นปนัดดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวกับหม่อมเจ้าเพิ่ม ในกรมหมื่นภูมินทรภักดี เป็นบิดา หม่อมช้อยเป็นหม่อมมารดาเกิดที่วังเสด็จปู่ ตำบลท่าเตียน เมื่อวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ 2433

ในรัชกาลที่ 5 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็นเจ้าจอมตำแหน่งพระสนมเอก ผู้รับใช้ใกล้ชิดเบื้องพระยุคลบาท และได้รับพระราชทานพระมหากรุณาเป็นพิเศษนานาประการ เจ้าจอมสดับได้ออกจากสวนสุนันทาไปพำนักอยู่กับท่านพ่อและบ้านในคลองมหาสวัสดิ์ เมื่อ พ.ศ 2476 จากนั้นก็ได้พำนักอยู่ ณ บ้านพักของท่าน ที่จังหวัดชลบุรี ต่อมาได้รับพระราชทานพระบรมราชานุเคราะห์ให้เข้าความพักอยู่ในพระบรมมหาราชวัง ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2526 สิริอายุรวมได้ 93 ปี นับเป็นเจ้าจอม 5 แผ่นดิน ตั้งแต่รัชกาลที่ 5 - 9

ท่านเจ้าของตึก 26 อีกท่านคือ ท่านเจ้าจอมหม่อมราชวงศ์เฉียด (ม.ร.ว.หญิงเฉียด ลดาวัลย์) ท่านเป็นปนัดดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวกับหม่อมเจ้าฉาย ในกรมหมื่นภูมินทรภักดี เป็นบิดา หม่อมฉิมเป็นหม่อมมารดา เกิดเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ 2418 เจ้าจอมเฉียดได้ออกจากสวนสุนันทาไปพำนักอยู่ ณ บ้านพักของท่าน ที่จังหวัดชลบุรี เมื่อ พ.ศ 2476 และถึงอนิจกรรมที่นั่น เมื่อ พ.ศ. 2502

ตัวตำหนักอยู่ถัดจากตำหนักพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองศ์เจ้าหญิงเหวดี ตึกนี้เป็นตึกที่มีลักษณะคล้าย ๆ กับตึก 21-24 แต่ตึกจะลักษณะย่อมกว่า ด้านหลังของตึกใกล้รั้วกำแพง ซึ่งต่างจากตึกอื่น ๆ ที่ด้านข้างของตึกจะใกล้รั้วกำแพง อาจจะด้วยพื้นที่ดังกล่าวมีพื้นที่ด้วยกว่าและใกล้คูน้ำในสวนสุนันทา จึงหันหน้าตึกเข้าหาคูน้ำ ตึกนี้ยกพื้นสูงประมาณ 2 เมตร เป็นตึกก่ออิฐถือปูน หลังคาทรงสูง มุงด้วยกระเบื้องว่าว มีจำนวน 2 ชั้น พื้นเป็นไม้สัก ด้านหน้ามีเฉลียง มีหน้าต่างเป็นแบบบานเปิดปิด บันไดทางขึ้นตึกจะอยู่ด้านหน้าของตึก สมัยคุณหญิงกรองแก้ว ปทุมานนท์ เป็นผู้อำนวยการวิทยาลัย ได้ตั้งชื่อตึกนี้ว่า “สดับสนธิ์เฉียดเกษม” ตึกนี้ถูกรื้อลงเนื่องจากตึกมีความทรุดโทรมมาก ประกอบกับทางวิทยาลัยต้องการใช้พื้นที่ เพื่อรองรับการขยายตัวของจำนวนนักศึกษาที่มากขึ้น จึงมีการรื้อตึก 26 ออก 

ปัจจุบันพื้นที่นี้คือพื้นที่แนวรั้วกำแพงฝั่งตะวันตกเรียบถนนสามเสน เป็นที่ตั้งของร้านอาหาร มีที่นั่งริมคูน้ำและมีอาคารรับรอง

ผศ. วีระ โชติธรรมาภรณ์

ผู้เขียนบทความ

ผศ. วีระ โชติธรรมาภรณ์

คำค้นหา:ตำหนัก, วัง, สวนสุนันทา, สดับสนธิ์เฉียดเกษม
แชร์เรื่องนี้: