จากอาจารย์ผู้สอน สู่การเป็นนักวิจัยที่สามารถพางานวิชาการไทยก้าวขึ้นสู่เวทีระดับโลก
“นี่ไม่ใช่เรื่องของโชค แต่มันคือผลลัพธ์ของการเรียนรู้ ฝึกฝน ล้ม และลุกขึ้นใหม่ครั้งแล้วครั้งเล่า”
งานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารระดับ Scopus Q1 ติดอันดับ TOP 3 ของโลก และมี Percentile 99% ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงเพราะ “เขียนเก่ง” แต่เกิดจากการพัฒนามาตรฐานความคิด การตั้งคำถามเชิงลึก และการไม่หยุดพัฒนาตัวเอง
จุดเริ่มต้นแรงบันดาลใจของเส้นทางนักวิจัย เกิดขึ้นจากอาจารย์ท่านหนึ่งที่เป็นศาสตราจารย์ สอนอยู่ในสหรัฐอเมริกาและกลับมาประเทศไทย เรามีโอกาสเรียนวิชา AI กับท่าน ท่านสอนการเขียนโปรแกรม Multiprocessing ภาษา C บน Linux ซึ่งในเวลานั้นถือว่าเป็นเรื่องที่ยากมาก แต่สิ่งที่สร้างความ “ว้าว” มากกว่าความยาก คือแนวคิดของท่านในฐานะนักวิจัย ท่านนำ Genetic Algorithm (GA) ไปประยุกต์ใช้กับ “ถั่วงอก” และได้รับทุนวิจัยหลายล้านบาท เมื่อหลายสิบปีก่อน
วันนั้นเอง เราได้เรียนรู้ว่า “งานวิจัยระดับโลก ไม่ได้เริ่มจากเรื่องใหญ่เสมอไป แต่มันเริ่มจากการมองเห็นคุณค่าในสิ่งที่คนอื่นมองข้าม” และนั่นคือจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้เริ่มต้นเส้นทางนักวิจัยอย่างจริงจัง
จากบทความแรก สู่ Scopus Q1
บทความแรกที่เขียนเกี่ยวกับ Neural Network หรือเครือข่ายประสาทเทียม ถูกแก้ไขซ้ำแล้วซ้ำเล่า ในวันนั้น ภาษา Academic ยังไม่แข็งแรง กระบวนการคิดเชิงวิชาการยังไม่เฉียบคม แต่ทุก comment จาก reviewer คือ “ห้องเรียนอีกห้องหนึ่ง”
เราเชื่อเสมอว่า “การอบรมเพียงอย่างเดียว ไม่สามารถทำให้ใครเป็นนักวิจัยได้ และไม่สามารถเป็นนักเขียนได้ ถ้าไม่เริ่มลงมือเขียน และไม่กล้าส่งตีพิมพ์” เพราะการเรียนรู้ที่แท้จริงจะเกิดขึ้นเมื่อเรา “ลงสนามจริง”
Scopus Q1 TOP 3 ของโลก มาได้อย่างไร
ในฐานะอาจารย์ระดับบัณฑิตศึกษา เรามองว่างานวิจัยไม่ควรถูกเก็บไว้เพียงบนชั้นหนังสือ ไม่ว่าจะเป็นงานวิจัยของเราเองหรือของนักศึกษา เพราะงานวิจัย 1 เรื่อง ใช้เวลา 1–2 ปี ในการสร้างองค์ความรู้ จึงควรถูกเผยแพร่สู่เวทีโลก เพื่อให้เกิด impact ต่อสังคมและวงการวิชาการ
สำหรับเรา การตีพิมพ์ในระดับสากลไม่ใช่เพียงเป้าหมายส่วนตัว แต่ยังเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาศักยภาพของนักศึกษา เพราะหากอาจารย์ยังไม่เคยผ่านกระบวนการตีพิมพ์ระดับโลกด้วยตนเอง จะสามารถพานักศึกษาไปถึงจุดนั้นได้อย่างไร นี่จึงกลายเป็น “แรงผลักดัน” สำคัญ
เส้นทางสู่ Scopus Q1 ไม่ได้เกิดขึ้นในวันเดียว แต่เริ่มจาก Q4…Q3…Q2…Q1 ก่อนจะพัฒนาสู่การตีพิมพ์ในวารสารระดับ TOP 10 ของโลก
สิ่งสำคัญที่สุดคือ “การเรียนรู้จากคนที่เก่งกว่า” เราไม่เคยอายที่จะถาม และไม่กลัวที่จะเริ่มต้นใหม่ เพราะในโลกวิชาการ คนที่เติบโตเร็วที่สุดไม่ใช่คนที่รู้ทุกอย่าง แต่คือคนที่ “พร้อมเรียนรู้ตลอดเวลา”
"งานวิจัยที่ดี ต้องสร้างผลกระทบได้จริง" หลังจากผ่านการตีพิมพ์ในวารสารระดับโลก สิ่งที่ค้นพบคือ โลกวิชาการไม่ได้ต้องการเพียง “งานวิจัยที่ถูกต้อง” แต่ต้องการงานวิจัยที่ มีความใหม่ (Novelty), มี Contribution สูง, สร้างผลกระทบต่อสังคมและอุตสาหกรรมได้จริง และสามารถต่อยอดองค์ความรู้ระดับโลกได้
ความภาคภูมิใจที่มากกว่าการตีพิมพ์
สิ่งที่มีค่าที่สุดไม่ใช่เพียงการมีบทความในฐาน Scopus แต่คือ การได้ช่วยผลักดันนักศึกษาให้สามารถตีพิมพ์ผลงานในระดับสากลได้เช่นกัน และหนึ่งในช่วงเวลาที่สร้างความภูมิใจมากที่สุด คือวันที่นักศึกษาปริญญาเอกของเราได้รับอีเมลจากนักวิจัยต่างประเทศ เพื่อขอใช้แบบสอบถามและ Appendix จากงานวิจัยไปต่อยอดดุษฎีนิพนธ์ของพวกเขา วันนั้นทำให้เราเห็นว่า “งานวิจัยไทย สามารถส่งต่อองค์ความรู้ไปสู่ระดับโลกได้จริง”
วันนั้น นักศึกษาบอกกับเราว่า ‘เหนื่อยแค่ไหน…ก็คุ้ม’ เพราะงานวิจัยไทยสามารถส่งต่อองค์ความรู้ไปสู่ระดับโลกได้จริง
งานวิจัยระดับโลก ไม่ได้เริ่มจากความสมบูรณ์แบบ
เราเชื่อเสมอว่า “งานวิจัยระดับโลก ไม่ได้เริ่มจากคนที่เก่งที่สุด แต่เริ่มจากคนที่ไม่หยุดพัฒนาตัวเอง” และบางครั้ง อาจารย์เพียงคนเดียวก็สามารถเปลี่ยนชีวิตของนักศึกษาได้ทั้งชีวิต เหมือนที่เราเคยได้รับแรงบันดาลใจในวันนั้น และวันนี้.. กำลังส่งต่อแรงบันดาลใจนั้นให้กับคนรุ่นต่อไป
อีกสิ่งหนึ่งที่เราได้เรียนรู้จากการตีพิมพ์ในวารสารระดับโลก คือ “มาตรฐานของกระบวนการวิชาการ” ตั้งแต่ระบบการ Submit บทความ กระบวนการ Revision การตรวจสอบการอ้างอิง การตรวจ AI similarity ไปจนถึงขั้นตอน Proof ก่อนเผยแพร่จริง ทุกขั้นตอนละเอียดมากและเป็นระบบระดับมืออาชีพ
Reviewer และ Editor ไม่ได้เพียง ‘ตรวจ’ งานวิจัย แต่กำลังช่วย ‘ยกระดับมาตรฐาน’ ของงานวิจัยให้ดีขึ้น
บางบทความถูกแก้หลายรอบมาก แต่ทุก comment ทำให้เราเห็นมุมที่ไม่เคยเห็นมาก่อน เราจึงมองว่า “การแก้งานวิจัย ไม่ใช่ความล้มเหลว แต่มันคือกระบวนการเรียนรู้ระดับโลก” และนี่คือเหตุผลที่ทำให้มาตรฐานของวารสารระดับ Scopus Q1 แตกต่างจากวารสารทั่วไป
