เมื่อคุณค่าของงานวิจัย เริ่มต้นจากคำถามที่อยากแก้ไขให้สังคม

ในโลกวิชาการที่เต็มไปด้วยตัวชี้วัด การจัดอันดับ และการแข่งขันด้านการตีพิมพ์ยังมีนักวิจัยบางคนที่เลือกยืนอยู่บนจุดตั้งต้นที่เรียบง่าย แต่ทรงพลัง นั่นคือการตั้งคำถามที่ดี และการสร้างองค์ความรู้ที่มีคุณค่าอย่างแท้จริง

         สำหรับ Assoc.Prof.Dr.Denis Ushakov รองศาสตราจารย์แห่งวิทยาลัยการจัดการอุตสาหกรรมบริการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา งานวิจัยไม่ใช่เพียงกลไกเพื่อการตีพิมพ์หรือการสร้างตัวเลขเชิงผลงาน หากแต่เป็นหัวใจสำคัญของความเป็นมหาวิทยาลัย และเป็นเครื่องมือในการทำความเข้าใจ แก้ไข และพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจอย่างมีความหมาย

        ปรัชญาการทำงานวิจัยของท่าน เริ่มต้นจากความเชื่อที่ชัดเจนว่า “การวิจัยคือแก่นแท้ ส่วนการตีพิมพ์คือขั้นตอนของการแบ่งปัน” งานวิจัยที่ดีในมุมมองของเขา ต้องมีความเกี่ยวข้องกับบริบทของสังคม ทันต่อสถานการณ์ มีโครงสร้างที่ชัดเจน มีเหตุผลเชิงตรรกะ และที่สำคัญที่สุด คือมุ่งแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นจริง ไม่ว่าจะเป็นในระดับโลก ระดับประเทศ หรือแม้แต่ระดับชุมชนเล็ก ๆ

        แรงจูงใจในการทำวิจัยของ Assoc.Prof.Dr.Denis Ushakov จึงไม่ได้มาจากแรงกดดันภายนอก แต่เกิดจากแรงผลักดันภายในของนักวิชาการที่ต้องการสร้างองค์ความรู้ที่มีคุณภาพ เขาเชื่อว่าหากนักวิจัยเริ่มต้นด้วยเป้าหมายเพียงเพื่อการตีพิมพ์ ผลลัพธ์ที่ได้ย่อมไม่อาจเป็นงานวิจัยที่ดีได้อย่างแท้จริง ตรงกันข้ามหากงานวิจัยมีคุณค่าเพียงพอ การตีพิมพ์และการยอมรับในวงวิชาการจะตามมาเองโดยธรรมชาติ

        ในเชิงกลยุทธ์ Assoc.Prof.Dr.Denis Ushakov ให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับ การวิจัยเชิงสหวิทยาการเขามองว่า การผสมผสานศาสตร์ต่าง ๆ เช่น เศรษฐศาสตร์กับสังคมวิทยา จิตวิทยา หรือปรัชญาไม่เพียงช่วยเปิดมุมมองใหม่ให้กับงานวิจัย แต่ยังทำให้องค์ความรู้ที่สร้างขึ้นมีความเกี่ยวข้องกับนักวิชาการจากหลากหลายสาขาในเวลาเดียวกัน

         งานวิจัยในลักษณะนี้ช่วยขยายกลุ่มผู้อ่าน เพิ่มโอกาสในการนำไปต่อยอด และสร้างผลกระทบเชิงวิชาการได้กว้างขึ้นในมุมมองของเขา งานวิจัยไม่จำเป็นต้องแก้ปัญหาในวงกว้างเสมอไปแม้จะช่วยเหลือคนเพียงกลุ่มเล็ก ๆ หากเป็นปัญหาที่มีอยู่จริง ก็ถือว่าเป็นงานวิจัยที่มีคุณค่าและควรได้รับการสนับสนุน

         แม้จะให้ความสำคัญกับ “คุณภาพของเนื้อหา” เป็นอันดับแรก Assoc.Prof.Dr.Denis Ushakov ก็เข้าใจบริบทของโลกวิชาการในปัจจุบัน ที่การอ้างอิงและการเผยแพร่ผลงานเป็นสิ่งจำเป็น เขาจึงแนะนำให้ใช้การส่งเสริมผลงานในเชิงสร้างสรรค์และเหมาะสม เช่น การแบ่งปันงานวิจัยในเครือข่ายวิชาการ การแลกเปลี่ยนแนวคิดกับเพื่อนร่วมวิชาชีพโดยไม่จำเป็นต้องร้องขอการอ้างอิงโดยตรง แต่เน้นการสร้างการรับรู้และการยอมรับอย่างเป็นธรรมชาติ

         อีกหนึ่งแนวทางสำคัญ คือการเลือกตีพิมพ์ในวารสารที่มีผลกระทบสูงและมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านเพื่อให้งานวิจัยเข้าถึงกลุ่มผู้อ่านที่สนใจในประเด็นนั้นอย่างแท้จริงซึ่งจะเพิ่มโอกาสในการนำไปใช้ต่อยอดและอ้างอิงในระยะยาว

        ในประเด็นการประเมินคุณค่างานวิจัย Assoc.Prof.Dr.Denis Ushakov เสนอแนวคิดที่น่าสนใจว่า “สิ่งที่ตีพิมพ์ สำคัญกว่า ที่ตีพิมพ์” แม้ระบบการประเมินในปัจจุบันจะอ้างอิงชื่อเสียงและอันดับของวารสารเป็นหลักแต่เขาเชื่อมั่นว่า หากงานวิจัยมีคุณภาพที่แท้จริง ผู้คนย่อมค้นหา อ่าน และนำไปใช้อ้างอิง ไม่ว่าจะตีพิมพ์ในวารสารใดนอกเหนือจากบทบาทของการเป็นนักวิจัยAssoc.Prof.Dr.Denis Ushakov ยังให้ความสำคัญกับการสร้างวัฒนธรรมการวิจัยภายในมหาวิทยาลัยเขามองว่ามหาวิทยาลัยไม่ใช่เพียงสถานที่ถ่ายทอดความรู้ผ่านการเรียนการสอนแต่ควรเป็นศูนย์กลางของการวิจัย การแลกเปลี่ยนความคิด และการสร้างความร่วมมือระหว่างคณาจารย์จากหลากหลายสาขา

         ข้อเสนอหนึ่งที่สะท้อนวิสัยทัศน์นี้ คือการจัดตั้ง “เครือข่าย” ภายในมหาวิทยาลัยเพื่อเปิดพื้นที่ให้คณาจารย์ได้แลกเปลี่ยนผลงาน แนวคิด และมุมมองการวิจัยซึ่งไม่เพียงช่วยสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างเพื่อนร่วมงานแต่ยังเป็นจุดเริ่มต้นของโครงการวิจัยเชิงสหวิทยาการที่สามารถต่อยอดได้ในอนาคต

         เรื่องราวและมุมมองของ Assoc.Prof.Dr.Denis Ushakov สะท้อนให้เห็นว่างานวิจัยที่มีคุณค่า ไม่ได้เริ่มจากการไล่ตามตัวชี้วัด แต่เริ่มจากความตั้งใจที่จะสร้างองค์ความรู้ที่ดี มีความหมาย และตอบโจทย์สังคมอย่างแท้จริง

เมื่อมหาวิทยาลัยมีนักวิจัยที่ยึดมั่นในคุณภาพ และมีระบบที่เอื้อต่อการแลกเปลี่ยนและความร่วมมือ งานวิจัยย่อมกลายเป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนองค์กร และสร้างคุณค่าให้กับสังคมในระยะยาว