แม้ว่ามหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาจะได้ชื่อว่าเป็นมหาวิทยาลัยกลุ่มใหม่มหาวิทยาลัยหนึ่งก็ตาม แต่สำหรับก้าวย่างในโลกวิชาการ ถือได้ว่า สวนสุนันทาเติบโตแบบก้าวกระโดด มาถึงวันนี้ อาจกล่าวได้ว่า สวนสุนันทาไม่น้อยหน้ากว่ามหาวิทยาลัยเก่าแก่อื่น ๆ แต่อย่างใด
พลังการขับเคลื่อนที่สำคัญประการหนึ่งก็คือ “สวนสุนันทา” วางรากฐานสำคัญให้อาจารย์และบุคลากรในมหาวิทยาลัย ใช้วิทยาการ “วิจัย” เป็นแนวนำในการสร้างความรู้
มาถึงวันนี้ สวนสุนันทามีนักวิจัยที่มีองค์ความรู้ได้รับการยอมรับในศาสตร์สาขาต่าง ๆ มากมาย สุดยอดนักวิจัยที่มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทามีความภาคภูมิใจมากที่สุดคนหนึ่ง...น่าจะเป็นคนนี้ รองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ ชัยพงศ์พัชรา จากวิทยาลัยสหเวชศาสตร์
รองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ ชัยพงศ์พัชรา เป็นเจ้าของรางวัลนักปรสิตวิทยารุ่นใหม่ดีเด่น ประจำปี 2568 (Young Parasitologist Award 2025) จากสมาคมปรสิตวิทยาและอายุรศาสตร์เขตร้อนแห่งประเทศไทย รางวัลดังกล่าว มอบให้แก่บุคลากรที่มีผลงานวิจัยด้านปรสิตวิทยาที่มีคุณภาพ มีความต่อเนื่อง และก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนาความรู้ทางวิชาการและงานสาธารณสุขของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม
รองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ ชัยพงศ์พัชรา จบการศึกษาปริญญาตรี วิทยาศาสตรบัณฑิต (สุขศึกษา) ที่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สาธารณสุขศาสตรบัณฑิตที่มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ปริญญาโท วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (สาธารณสุขศาสตร์) ด้านโรคติดเชื้อและวิทยาการระบาด และปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (อายุรศาสตร์เขตร้อน) มหาวิทยาลัยมหิดล
.png)
ในปีเดียวกันนี้ ได้รับรางวัลศิษย์เก่าดีเด่น คณะสาธารณสุขศาสตร์ ของมหาวิทยาลัยมหิดล อันเป็นสถาบันการศึกษาชั้นนำด้านสาธารณสุข ซึ่งได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าเป็นคณะสาธารณสุขศาสตร์อันดับหนึ่งของประเทศ รางวัลนี้ มอบให้กับศิษย์เก่าที่นำความรู้ ความสามารถและประสบการณ์ทางวิชาการไปสร้างคุณประโยชน์แก่สังคมและประเทศชาติอย่างต่อเนื่อง มีบทบาทสำคัญในการประยุกต์องค์ความรู้ด้านสาธารณสุขไปใช้ในการวิจัย การเรียนการสอน การบริการวิชาการแก่ชุมชน อีกทั้งมีผลงานวิชาการที่ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ ส่งผลให้ชื่อเสียงของสถาบันและศิษย์เก่าของมหาวิทยาลัยมหิดลได้รับการยกย่องอย่างเป็นรูปธรรม
โดยที่ก่อนหน้านี้ ได้รับรางวัลศิษย์เก่าดีเด่น คณะพลศึกษาจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒมาแล้วอีกด้วย โดยรางวัลนี้ มอบให้ศิษย์เก่าที่ผลงานโดดเด่นและสร้างคุณประโยชน์ต่อวงวิชาการและสังคมอย่างต่อเนื่อง
รองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ ชัยพงศ์พัชรา ได้รับรางวัลต่าง ๆ มากมายจากผลงานวิจัยที่มีมาอย่างต่อเนื่อง
เป็นสถิติที่น่าภาคภูมิใจเป็นอย่างยิ่งก็คือ นับมาถึงวันนี้ มีผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ในฐานข้อมูล Scopus ประมาณ 90 บทความ และร้อยละ 70 ของบทความทั้งหมด อยู่ใน Quartile 1
รองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ ชัยพงศ์พัชรา กล่าวว่า ผลงานมากมายที่เกิดขึ้นนี้ ไม่ได้เกิดจากหน้าที่เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากความอยากรู้และความหลงใหลในการแสวงหาความจริง เมื่อศึกษาค้นคว้ามากขึ้น ก็รู้สึกชอบ และค้นพบตัวเองว่ามีใจรักด้านนี้ การได้ทำงานที่สนใจในทุกวัน และยังสร้างองค์ความรู้เพื่อประโยชน์แก่ผู้คนมากมาย ทำให้การทำงานเต็มไปด้วยพลังและไม่รู้สึกเบื่อหน่าย
จุดเริ่มต้นมาจากการเรียนทางด้านสาธารณสุข ชอบในวิชาปรสิตวิทยา ก็ตั้งใจว่าจะศึกษาให้เยอะที่สุด และลึกที่สุด ที่สนใจมากเป็นพิเศษก็คือเรื่อง ยุง
อาจจะเป็นเพราะ ยุงเป็นแมลงที่ผู้คนพบเห็นได้ในชีวิตประจำวัน และเป็นปัญหาสาธารณสุขที่ส่งผลกระทบต่อผู้คนในวงกว้าง มีนักวิจัยไม่มากนักในประเทศไทยที่ให้ความสนใจและลงลึกในเรื่องยุงอย่างจริง ๆ จัง ๆ จึงเป็นแรงบันดาลใจที่จะทำให้ตัวเองอยากจะเชี่ยวชาญและมีความแตกฉานในด้านนี้ เพื่อนำองค์ความรู้ไปใช้ให้เกิดคุณค่ากับสังคมและประเทศชาติ
“ยุง เป็นพาหะนำโรคมาสู่มนุษย์ มีประเด็นและองค์ความรู้ที่ต้องศึกษาค้นคว้า ในประเทศไทยมียุงมากกว่า 400 ชนิด ยังมีพื้นที่ให้เราทำงานวิจัยได้อีกมาก เอาแค่ว่า โรคมาลาเรียในประเทศไทย ที่เป็นปัญหาในพื้นที่ชายแดน ก็มียุงเป็นพาหะนำโรคมากกว่า 10 ชนิดแล้ว”
การผลิตบทความวิจัยของรองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ ชัยพงศ์พัชรา ทำควบคู่ไปกับการวิจัยภาคสนาม เมื่อลงพื้นที่เก็บข้อมูล พบประเด็นปัญหาที่ทำให้ต้องศึกษาวิจัยลงลึก ก็จะนำข้อมูลมาวิเคราะห์เป็นองค์ความรู้ และผลิตออกมาเป็นบทความวิจัย ในโครงการวิจัยที่ได้รับทุนสนับสนุนในแต่ละครั้ง สามารถเขียนบทความวิจัยไปตีพิมพ์ได้มากกว่า 6 บทความ การสร้างองค์ความรู้ จึงดำเนินไปอย่างไม่หยุดยั้งและไม่มีที่สิ้นสุด เพราะองค์ความรู้เรื่อง “ยุง” ยังมีเรื่องอีกมากมายให้ค้นหา
“ผมได้รับทุนวิจัยในงบประมาณที่ไม่มากนัก ประมาณโครงการละ 2-5 แสนบาท แต่ก็คิดว่าเพียงพอกับการทำงานที่สนใจ และต้องผลิตผลงานออกมาให้คุ้มค่าที่สุดเท่าที่เราจะทำได้”
.jpg)
ตลอดระยะเวลาที่ดำเนินการวิจัย ได้มุ่งเน้นให้งานวิจัยทุกชิ้น มิได้เป็นเพียงองค์ความรู้เชิงวิชาการเท่านั้น หากแต่ต้องสามารถ นำไปสร้างประโยชน์ต่อสังคมและประเทศชาติได้ ผลงานวิจัยของรองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ ชัยพงศ์พัชรา จึงมีส่วนสำคัญในการเติมเต็มช่องว่างทางวิชาการด้านกีฏวิทยาทางการแพทย์และปรสิตวิทยา โดยเฉพาะการศึกษาความหลากหลายของชนิดพันธุ์ กลุ่มชนิดพันธุ์ซับซ้อน การกระจายตัว แนวทางสมัยใหม่ในการจำแนกให้ถูกต้อง พฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับการแพร่กระจายเชื้อ ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พันธุกรรมและโครงสร้างประชากรของยุงพาหะนำโรค เป็นข้อมูลพื้นฐานที่มีความจำเป็นต่อการทำความเข้าใจการแพร่กระจายของโรคติดต่อที่นำโดยยุงของประเทศ อาทิ มาลาเรีย ไข้เลือดออกและโรคเท้าช้าง เพื่อการติดตามการเปลี่ยนแปลงของประชากรยุง และการประเมินความเสี่ยงของการระบาดพื้นที่ต่าง ๆ นับเป็นการสนับสนุนงานด้านสาธารณสุขทั้งในเชิงนโยบายและเชิงปฏิบัติในระดับประเทศ
“อย่างไรก็ตาม ยังมีอีกหลายสิ่งที่ต้องศึกษา เรียนรู้ เติบโตและพัฒนาตัวเองต่อไป เพราะองค์ความรู้ไม่มีวันสิ้นสุด”
รองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ ชัยพงศ์พัชรา ให้ความสำคัญกับการดำเนินการวิจัยโดยยึดมั่นในหลักจริยธรรมการวิจัยอย่างเคร่งครัด ทั้งด้านการวิจัยในมนุษย์ การใช้สัตว์ทดลอง และการจัดการข้อมูลทางวิชาการ โดยดำเนินการขออนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรมก่อนเริ่มดำเนินการทุกครั้ง เพื่อให้มั่นใจว่างานวิจัยเป็นไปตามหลักจริยธรรม ไม่กระทบต่อผู้เข้าร่วมวิจัย สิ่งแวดล้อมและชุมชน ตลอดจนคำนึงถึงสิทธิ ความปลอดภัยและศักดิ์ศรีของผู้เกี่ยวข้องกับงานวิจัยในทุกขั้นตอน
อีกทั้งการดำเนินการวิจัย ต้องยึดหลักความโปร่งใส ความซื่อสัตย์ และความสามารถในการตรวจสอบได้ ตั้งแต่กระบวนการเก็บรวบรวมข้อมูล การวิเคราะห์ผล ไปจนถึงการเผยแพร่ผลงานทางวิชาการ เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือและยอมรับในวงวิชาการ นอกจากนี้ ยังยึดมั่นในความรับผิดชอบทางวิชาการ ให้ความสำคัญกับการอ้างอิงผลงานของผู้อื่นอย่างถูกต้อง ทั้งนี้ถือว่าความถูกต้องและความซื่อสัตย์ทางวิชาการ เป็นรากฐานสำคัญของงานวิจัยที่มีคุณภาพและสามารถนำไปใช้ประโยชน์และต่อยอดได้อย่างแท้จริง
หลักการนี้ เป็นความตั้งใจที่จะถ่ายทอดไปสู่นักศึกษาและนักวิจัยรุ่นใหม่ ผ่านการเรียนการสอน การให้คำปรึกษาวิจัยและการทำวิจัยร่วมกัน โดยปลูกฝังค่านิยมด้านความซื่อสัตย์ ความรับผิดชอบและความเคารพในผลงานผู้อื่น
“ผมเชื่อมั่นว่า การเป็นนักวิจัยที่ดี ไม่เพียงหมายถึงการผลิตผลงานที่มีคุณภาพเท่านั้น หากยังต้องเป็นผู้รักษามาตรฐานทางจริยธรรมมีความโปร่งใสในการทำงาน และพร้อมแบ่งปันความรู้แก่ผู้อื่นอีกด้วย”
ด้วยเหตุนี้ จึงเป็นความมุ่งมั่นของรองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ ชัยพงศ์พัชรา ที่จะปฏิบัติตนให้เป็นแบบอย่างทั้งในด้านวิชาการและด้านคุณธรรม เพื่อสร้างแรงบันดาลใจและส่งเสริมให้เกิดการวิจัยที่มีคุณภาพและประโยชน์ต่อสังคมอย่างแท้จริง
