ธิดาดาว เดชศรี|16 มี.ค. 2569

เมื่อเอ่ยถึงเดือนกุมภาพันธ์ หลายคนมักนิยามว่าเป็นเดือนแห่งความรัก เพราะมีวันวาเลนไทน์หรือวันแห่งความรักซึ่งตรงกับวันที่ 14 กุมภาพันธ์ของทุกปี หากเราลองมองเรื่องความรักลงไปในวรรณคดีไทยก็จะพบว่า หลายเรื่องจบด้วยตัวละครเอกสุขสมหวังในความรักหรือจบแบบสุขนาฏกรรม หลังจากตัวละครต้องเผชิญกับปัญหาอุปสรรคและความลำบากมากมาย เพราะโดยธรรมชาติแล้วคนเรามักคาดหวังความสุขหลังความทุกข์ ความสบายหลังความลำบาก ดังมีสำนวนไทยว่า “ฟ้าหลังฝน” ซึ่งมีความหมายว่า “หลังจากผ่านความยากลำบาก ปัญหาหรืออุปสรรคในชีวิตไป จะพบกับสิ่งดี ๆ อย่างความสุข ความสดใสของชีวิต” เพื่อให้เราสามารถอดทนกับปัญหาหรือความยากลำบากในวันนี้เพื่อความสุขสมหวังในวันข้างหน้าได้ แต่ชีวิตคนเราทุกคนเป็นเช่นนั้นจริงหรือ คำตอบอาจจะไม่ ดังมีวรรณคดีไทยบางเรื่องที่ทำให้เราเห็นสัจธรรมในข้อนี้ว่า ฟ้าหลังฝนอาจไม่ได้เกิดขึ้นจริงเสมอไป ดังวรรณคดีที่มีชื่อว่า ลิลิตพระลอ

ชนาพร ศรนุวัตร|9 มี.ค. 2569

เมื่อบ้านคือสนามต่อรองระหว่างเหตุผลทางวิทยาศาสตร์กับความหมายทางวัฒนธรรม เพราะบ้านไม่ได้เป็นเพียงโครงสร้างคอนกรีตและเหล็กเสริม แต่เป็นพื้นที่ที่รองรับความคาดหวัง ความกลัว ความหวัง ความสบายใจของผู้อยู่อาศัย สถาปัตยกรรมจึงไม่ใช่เพียงศาสตร์แห่งการคำนวณตามหลักวิศวกรรมที่ถูกหลักการ แต่เป็นสนามต่อรองหลายอย่างผสมกันซินแสกับสถาปนิก “บ้านหนึ่งหลังอาจแข็งแรงตามหลักวิศวกรรม แต่หากทิศทางไม่ถูกใจ ความไม่สบายใจก็ยังคงอยู่” ประโยคนี้สะท้อนคำถามสำคัญทางสังคมศาสตร์และวิชาชีพสถาปัตยกรรมว่า ระหว่าง “ซินแส” ผู้เชี่ยวชาญด้านฮวงจุ้ย กับ “สถาปนิก” ผู้ยืนอยู่บนฐานความรู้ทางวิทยาศาสตร์ ใครกันแน่ที่มีอิทธิพลต่อการออกแบบพื้นที่ชีวิตของผู้คน

ผศ.ดร.จิราภรณ์ อัจฉริยะประสิทธิ์|2 มี.ค. 2569

          ตำนาน “แม่นากพระโขนง” ได้รับความสนใจและกล่าวขานในแง่มุมต่าง ๆ มาหลายยุคหลายสมัย โดยยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจนว่าเรื่องราวแม่นากเริ่มต้นเมื่อใด จริงหรือไม่ เพียงแต่เชื่อกันว่าน่าจะเริ่มปลายรัชกาลที่ 3 หรือต้นรัชกาลที่ 4 และมีเค้าโครงเรื่องจริง  เรื่องราวยังเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย   สิ่งที่เป็นลักษณะเด่นและเป็นเสน่ห์ของเรื่องแม่นาก น่าจะอยู่ที่การมีโครงเรื่องแบบโศกนาฏกรรมความรักระหว่างสามีภรรยาซึ่งเป็นเรื่องสามัญที่มนุษย์เข้าถึงได้ง่าย  การนำเสนอวิถีชีวิตที่แปลกประหลาดท้าทายการรับรู้เดิม เช่น วิญญาณแม่นากกลับมาอยู่กับสามีทั้งที่เสียชีวิตไปแล้ว   การนำเอาความเชื่อและคติชนมาประกอบเรื่อง เช่น การปราบผี  การเอาวิญญาณลงหม้อถ่วงน้ำ  การอ้างอิงบุคคลจริงมาประกอบเรื่อง เช่น  สมเด็จพระพุฒาจารย์โต หรือการใช้อนุภาคที่คุ้นชิน เช่น การยืดแขนเก็บมะนาว  การรอคอยสามีที่ท่าน้ำ

ผศ.กัญภัส อู่ตะเภา|23 ก.พ. 2569

กระเป๋าผ้าสำหรับช็อปปิ้งที่มีราคาประมาณ 2.99 ดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 100 บาท แต่กลับได้รับความนิยมไปทั่วโลก และถูกตีความว่าเป็นตัวแทนของแฟชั่นแบบ “รวยเงียบ” (Quiet Luxury) และแนวคิดการใช้เงินอย่างคุ้มค่า (Value-Conscious Consumption) ทำไมต้องเป็นกระเป๋าผ้ายี่ห้อนี้ Trader Joe’s : แบรนด์ค้าปลีกกับบุคลิกที่แตกต่าง Trader Joe’s เป็นเครือร้านค้าปลีกสัญชาติอเมริกัน ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1967 โดย Joe Coulombe ปัจจุบันมีสาขากว่า 600 แห่งทั่วสหรัฐอเมริกา นักการตลาดและนักวิเคราะห์ธุรกิจมองว่า ความสำเร็จของ Trader Joe’s เกิดจากกลยุทธ์ที่แตกต่างจากซูเปอร์มาร์เก็ตทั่วไป ได้แก่ การคัดเลือกสินค้าที่มีตัวเลือกไม่มากแต่คุณภาพดีในราคาย่อมเยา การพัฒนา House Brand ที่มีเอกลักษณ์ และการออกแบบบรรยากาศร้านให้การช็อปปิ้งเป็นประสบการณ์ที่สนุกและเป็นมิตร  หนึ่งในสินค้าที่สะท้อนตัวตนของ     แบรนด์ได้ชัดเจนที่สุด คือ “กระเป๋าผ้า”

ผศ.กัญภัส อู่ตะเภา|16 ก.พ. 2569

พระราชนิพนธ์ “ถึงหญิงน้อย” : จดหมายจากการเดินทางไกล “ไกลบ้าน” คือพระราชนิพนธ์ประเภทจดหมายเหตุการเดินทาง ที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ทรงพระราชนิพนธ์ขึ้นระหว่างการเสด็จประพาสยุโรป พ.ศ. 2440 (ร.ศ. 116) เนื้อหาทั้งหมดอยู่ในรูปของพระราชหัตถเลขาที่ทรงมีไปถึงสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้านิภานภดล (กรมขุนอู่ทองเขตขัติยนารี) โดยในหัวจดหมาย พระองค์ทรงใช้คำเรียกอันอบอุ่นว่า “หญิงน้อย” พระราชนิพนธ์ชุดนี้มีทั้งสิ้น 43 ฉบับ เล่าเรื่องราวตั้งแต่การเสด็จออกจากสยาม โดยเรือพระที่นั่งมหาจักรี ผ่านประเทศต่าง ๆ ทั้งทางเรือและทางรถไฟ ได้แก่ สิงคโปร์ อิตาลี สวิตเซอร์แลนด์ เยอรมนี ฝรั่งเศส อังกฤษ เบลเยียม เดนมาร์ก และนอร์เวย์ ก่อนจะเสด็จนิวัติประเทศไทย รวมระยะเวลาในการเดินทางทั้งสิ้น 225 คืน

อมเรศ สว่างโชติ |9 ก.พ. 2569

ในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 25 สยามยังอยู่ภายใต้ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์  ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ คือ รูปแบบการปกครองที่อำนาจสูงสุดของรัฐรวมศูนย์อยู่ที่พระมหากษัตริย์พระมหากษัตริย์ทรงเป็นทั้งประมุขของรัฐและผู้ใช้อำนาจอธิปไตยโดยตรง อำนาจในการออกกฎหมาย บริหารราชการ และพิจารณาคดี ไม่ได้แยกออกเป็นอิสระจากกัน และไม่มีองค์กรที่สามารถตรวจสอบหรือถ่วงดุลอำนาจของพระมหากษัตริย์ได้อย่างเป็นระบบ

ผศ.ดร.จิราภรณ์ อัจฉริยะประสิทธิ์|2 ก.พ. 2569

ในโลกที่ข้อมูลไหลเร็วกว่าความคิด มนุษย์ยังมีพื้นที่สำหรับการไตร่ตรองหรือไม่ ? ระบบการสื่อสารที่ก้าวหน้าเชื่อมผู้คนเข้าหากัน แต่เหตุใดเราจึงดูห่างไกลกันกว่าเดิม ? มนุษยศาสตร์ยังจำเป็นอยู่หรือไม่ ในโลกที่ให้คุณค่ากับความเร็วมากกว่าความหมาย ?

ผศ. วิโรจน์ ศรีหิรัญ|26 ม.ค. 2569

หากมีคนถามเราว่า เพลงที่เพราะ ไพเราะ หรือเพลงที่เราชอบมากที่สุดคือเพลงอะไร? คงเป็นคำถามที่ตอบได้ยากมากคำถามหนึ่งในชีวิตเลยทีเดียว คำถามนี้อาจใช้เป็นเรื่องหนึ่งที่พูดคุยสนทนาระหว่างคนในครอบครัว เพื่อนฝูง หรือคนรู้จักคุ้นเคยกัน โดยเรื่อง “เพลง” มักใช้เป็นเรื่องที่คุยกันได้อย่างสนุกสนาน และวันนี้เราจะมาค้นหาคำตอบกันว่า เมื่อถูกถามว่า ชอบเพลงอะไรมากที่สุด คิดว่าเพลงอะไรเพราะที่สุด จะตอบกันอย่างไร

ผศ.กัญภัส อู่ตะเภา|19 ม.ค. 2569

ในวัยเด็กของหลายคน ช่วงเวลาเสาร์เช้าหรือ เย็นหลังเลิกเรียนมักผูกพันกับจอทีวีและเสียงเพลงเปิดเรื่องของ “โดราเอมอน” อั้ง อั่ง อั่ง แมวสีฟ้าตัวกลมที่โผล่ออกมาจากลิ้นชักโต๊ะอย่างง่ายดายราวกับโลกทั้งใบถูกเปิดออกตรงหน้า ความเรียบง่ายนั้นเองทำให้เด็กหลายคนรวมทั้ง ผู้เขียนเหลือบมองลิ้นชักที่บ้านด้วยความหวังเงียบๆ ว่าวันหนึ่งอาจมีสิ่งมหัศจรรย์ซ่อนอยู่ในนั้นเช่นกัน