รวีโรจน์ สิงห์ลำพอง|25 พ.ค. 2569

สวนสุนันทา เป็นเขตพระราชฐานส่วนหนึ่งของพระราชวังดุสิต เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินประพาสยุโรปครั้งหลังในปีพ.ศ. 2450 ได้ทอดพระเนตรเห็นสวนของพระราชวงศ์ยุโรปหลายแห่ง โดยเฉพาะที่ วิลลา โนเบล ซันเรโม ประเทศอิตาลี ทรงพอพระราชหฤทัยมาก จึงทรงเกิดความคิดในการสร้างสวนป่าสำหรับประพาสเป็นการส่วนพระองค์เช่นนั้นบ้าง เมื่อเสด็จนิวัติพระนครในปีพ.ศ. 2451 ได้ทรงจัดวางแบบการสร้างสวนสุนันทาให้เป็นสวนป่าทันที ทรงกำหนดให้สร้างประตูจากถนนบ๊วยในพระราชวังดุสิต ไปสู่สวนสุนันทา เรียกว่าประตูสี่แซ่ หรือประตูสุนันทาทวาร ทรงออกแบบ ตกแต่งพื้นที่เป็นโขดเขาคูคลอง มีสวนดอกไม้ และตำหนักเรียงรายอยู่ทั่วไป โปรดให้ขุดคู คลอง และสระน้ำใหญ่ในสวนสุนันทา และขุดคลองในบริเวณพระราชวังดุสิต พระราชทานชื่อว่าคลองเม่งเส็ง ดินที่ได้จากการขุดคูคลองและสระน้ำในครั้งนั้นได้นำมาตกแต่งเป็นเนินเขาใหญ่ ซึ่งเป็นสถานที่ประดิษฐานพระราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ฯ ในปัจจุบัน

รวีโรจน์ สิงห์ลำพอง|18 พ.ค. 2569

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เป็นพระมหากษัตริย์ไทยพระองค์แรกที่เสด็จพระราชดำเนินเยือนประเทศต่าง ๆ ในทวีปยุโรป.. ครั้งแรกที่เสด็จไปในปี พ.ศ. 2440 นั้น ทรงพระราชปรารภว่า ที่ประทับของพระเจ้าแผ่นดิน และพระราชวงศ์ในยุโรปนั้น สวยงามสะดวกสบาย มีความเป็นส่วนตัวและอยู่กับธรรมชาติ มีลักษณะเป็นที่ประทับที่แวดล้อมด้วยสวนอุทยาน เมื่อเสด็จนิวัติพระนครในปีถัดมา ได้ทรงพิจารณาในเรื่องที่ประทับอย่างจริงจัง ทรงพบว่า "พระบรมมหาราชวังไม่เป็นที่ทรงพระสำราญอีกต่อไป" เพราะสร้างต่อเติมกันมาตั้งแต่ครั้งต้นกรุงรัตนโกสินทร์ พระที่นั่งที่ประทับ และตำหนักเจ้านายฝ่ายใน สร้างบดบังกันไปมา คับแคบและแออัด อากาศผ่านไม่สะดวก เป็นเหตุให้ไม่ทรงพระสำราญ และผู้ที่ประทับหรือพักอาศัยอยู่มักประชวรและเจ็บป่วยอยู่เสมอ ดังนั้น ในปีพ.ศ.2441 จึงทรงพระราชดำริถึงการหาที่ประทับใหม่ มีรับสั่งให้ซื้อที่ดินจากชาวบ้านและข้าราชการ ซึ่งที่ดังกล่าวนี้เป็นเขตสวนและไร่นาช่วงระหว่างคลองผดุงกรุงเกษม ถึงคลองสามเสนทางด้านตะวันออกจนจรดทางรถไฟ ด้วยเงินพระคลังข้างที่ ซึ่งเป็นพระราชทรัพย์ใช้จ่ายส่วนพระองค์ พระราชทานนามสถานที่นี้ว่า "วังสวนดุสิต" และสร้างพระที่นั่งสำหรับเสด็จประทับ ตลอดจนตำหนักของเจ้านายฝ่ายในที่ตามเสด็จออกมาประทับด้วย จนได้สร้างพระที่นั่งวิมานเมฆ และพระที่นั่งอัมพรสถาน ได้ประทับตลอดมาในช่วงปลายรัชกาล

ผศ. วีระ โชติธรรมาภรณ์|11 พ.ค. 2569

ตึก 26 ตึกนี้ตั้งตามแนวกำแพงด้านตะวันตก ถัดไปจากตึก 25 (เหมวดีพิทักษ์) ตึกนี้เป็นที่พำนักของเจ้าจอมมารดาสดับ ในรัชกาลที่ 5 (เจ้าจอมคนสุดท้ายแห่งรัชสมัย) และท่านเจ้าจอมหม่อมราชวงศ์เฉียด ในรัชกาลที่ 5

ผศ. วีระ โชติธรรมาภรณ์|4 พ.ค. 2569

อาคารเหมวดีพิทักษ์ ตึกนี้ตั้งอยู่ตามแนวกำแพงด้านตะวันตก ถัดมาจากตึก 24 (วรลักษณานงค์) เดิมเป็นตำหนักที่ประทับของ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเหมวดี พระราชธิดาพระองค์ที่ 74 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับเจ้าจอมมารดาเหม

ผศ.วีระ โชติธรรมาภรณ์|27 เม.ย. 2569

ตึก 24 ตึกนี้ตั้งตามแนวกำแพงด้านตะวันตก ถัดไปจากตึก 23 (ศศิพงศ์ประไพ) เดิมเป็นตำหนักที่ประทับของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิงวรลักษณาวดี พระราชธิดาลำดับที่ 4 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ผศ.วีระ โชติธรรมาภรณ์|20 เม.ย. 2569

ตึก 23 ตึกนี้ตั้งตามแนวกำแพงด้านตะวันตก ถัดไปจากตึก 22 (พิสมัยพิมลสัตย์) เดิมเป็นตำหนักที่ประทับของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศศิพงศ์ประไพ พระราชธิดาองค์ที่ 31 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ผศ.วีระ โชติธรรมาภรณ์|13 เม.ย. 2569

ตึก 22 ตึกนี้ตั้งตามแนวกำแพงด้านตะวันตก ถัดไปจากตึก 21 (จุฑารัตนาภรณ์) เดิมเป็นตำหนักที่ประทับของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิสมัยพิมลสัตย์ พระราชธิดาองค์ที่ 37 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเจ้าจอมมารดาเรือน ประสูติเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2424 สิ้นพระชนม์ เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2479 สิริพระชันษา 55 พรรษา

ผศ.วีระ โชติธรรมาภรณ์|6 เม.ย. 2569

ตึก 21 ตึกนี้ตั้งตามแนวกำแพงด้านตะวันตกตอนใกล้มุมบรรจบกำแพงด้านเหนือ เดิมเป็นตำหนักที่ประทับของพระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี พระราชธิดาองค์ที่ 7 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเจ้าจอมมารดามรกฏ ประสูติเมื่อวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2415 สิ้นพระชนม์ที่ตึก 21 นี้ เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2473 สิริพระชันษา 58 พรรษา

ผศ.วีระ โชติธรรมาภรณ์|30 มี.ค. 2569

ตึก 20 ตึกนี้เป็นที่ประทับของพระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าอาทรทิพยนิภา พระราชธิดาองค์ที่ 61 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเจ้าจอมมารดาชุ่ม ธิดาพระมงคลรัตนราชมนตรี (ช่วง ไกรฤกษ์) ประสูติในพระบรมมหาราชวัง เมื่อวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2432 ประทับอยู่ในตำหนักนี้จนถึงช่วง การเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อปี พ.ศ. 2475 จึงได้เสด็จออกจากสวนสุนันทาไปประทับ ณ วังสวนนอก ถนนราชวิถี เชิงสะพานกรุงธนบุรี และสิ้นพระชนม์ที่วังนั้น เมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2501 พระชนมายุได้ 69 ปี