ผศ.ดร. สิทธิชัย พินธุมา|11 พ.ค. 2569

เมื่อความรู้เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพออีกต่อไป... ในโลกการทำงานปัจจุบัน องค์กรไม่ได้มองหาบุคลากรที่ “มีความรู้” เพียงอย่างเดียวอีกต่อไป หากแต่ต้องการ “คนที่ทำงานเป็น” สามารถปรับตัว ทำงานร่วมกับผู้อื่น และขับเคลื่อนงานให้สำเร็จได้ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลง เราจึงเริ่มเห็นปรากฏการณ์ที่น่าสนใจ บัณฑิตจำนวนไม่น้อยมีผลการเรียนดี มีความรู้เชิงวิชาการแน่น แต่กลับเผชิญความท้าทายในการทำงานจริง ไม่ว่าจะเป็นการสื่อสาร การทำงานเป็นทีม หรือการรับมือกับแรงกดดัน คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่า“นักศึกษารู้มากแค่ไหน?” แต่คือ “นักศึกษาสามารถนำความรู้นั้นไปใช้ได้ดีเพียงใดในโลกความเป็นจริง?”

ผศ.ดร. วิลาสินี จินตลิขิตดี|4 พ.ค. 2569

เมื่อก้าวเข้าไปในรั้วมหาวิทยาลัย ภาพที่เราเห็น คือ ห้องเรียนที่มีชีวิตชีวา อาจารย์ตั้งใจสอน นักศึกษามุ่งมั่นเรียนรู้เพื่ออนาคต การขับเคลื่อนงานวิจัยและสร้างองค์ความรู้ การบริการวิชาการที่เชื่อมโยงกับชุมชน และบุคลากรที่ทำงานอย่างทุ่มเท สิ่งเหล่านี้คือภาพของมหาวิทยาลัยที่เราคุ้นเคย แต่รู้ไหมว่า ทำไมมหาวิทยาลัยถึงมีทิศทางที่ชัดเจน ทำไมบางช่วงมีการเปิดหลักสูตรใหม่ ปรับโครงสร้าง หรือกำหนดนโยบายสำคัญ เบื้องหลังการขับเคลื่อนเหล่านี้มี “กลไกสำคัญ” ที่คอยกำหนดทิศทาง กำกับดูแล และทำให้ทุกอย่างเดินไปอย่างมีระบบ

กังสดาร แตงน้อย|27 เม.ย. 2569

ในโลกการศึกษายุคใหม่ คำถามสำคัญอาจไม่ได้อยู่ที่ว่านักศึกษารู้มากเพียงใด หากแต่เป็นว่านักศึกษาสามารถนำความรู้นั้นไปใช้เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับสังคมได้จริงหรือไม่ เพราะในความเป็นจริง ความรู้เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับการแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อนของโลกยุคปัจจุบัน หากปราศจากความเข้าใจในผู้คน บริบท และการลงมือปฏิบัติอย่างแท้จริง แนวคิด “วิศวกรสังคม (Social Engineer)” จึงเกิดขึ้นในฐานะกระบวนการเรียนรู้ที่มุ่งพัฒนานักศึกษาให้เป็น “ผู้ลงมือทำ” มากกว่า “ผู้รับความรู้” และเป็นแนวทางสำคัญของการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

ผศ.ดร. นรินทร์ ยืนทน|20 เม.ย. 2569

หลาย ๆ ครั้งพอเอ่ยถึงคำว่า “พิพิธภัณฑ์” หลายคนก็อาจจะเริ่มหาว หรืออาจนึกถึงคาบเรียนประวัติศาสตร์ที่เต็มไปด้วยตัวเลขปีพุทธศักราชที่แสนน่าเบื่อ ต้องท่องจำบุคคลและสถานที่สำคัญที่จำยากพอ ๆ กับสูตรแคลคูลัส หรือยิ่งไปกว่านั้นอาจทำให้รู้สึกเหมือนถูกบังคับให้เข้าใจก้อนอิฐก้อนปูนที่ดูไม่ออกว่าสวยตรงไหน แต่วันนี้ ผู้เขียนไม่ได้ชวนมาเรียนประวัติศาสตร์หรอกครับ แต่อยากจะพาทุกท่านมา “หลงทาง” ไปด้วยกัน ในที่ที่เก็บความลับของภูมิปัญญาและความสร้างสรรค์อันชาญฉลาดของมนุษย์เอาไว้ เพราะบางทีความลับของ งานศิลปะ มักจะซ่อนอยู่ในจังหวะที่ยอมรับโดยตรงว่า “เราไม่รู้อะไรเลย”แต่กลับทำให้หัวใจของเราเริ่มขยับใกล้ชิดกับจิตวิญญาณของงานชิ้นนั้นมากกว่าความรู้ที่อักษรบนแผ่นป้ายเคยทำได้...และนี่แหละอาจเรียกว่า “จุดเริ่มต้นของความอยากรู้ที่จะเดินทางเพื่อเรียนรู้”

ผศ.ดร. นรินทร์ ยืนทน|13 เม.ย. 2569

ท่ามกลางไอร้อนที่ระอุขึ้นเรื่อย ๆ ในเดือนเมษายน ช่วงบ่าย ๆ เลยขอขยับมือพิมพ์บทความสลับกับ การจิบกาแฟเย็น ๆ ไปพร้อมกับแสงแดดที่เริ่มทำหน้าที่ของมันอย่างแข็งขัน ขณะนั่งทำงานพลันสายตาไปสะดุดกับป้ายประกาศเทศกาลสงกรานต์ที่ถูกนำมาขึงไว้ฝั่งตรงข้าม ตัวอักษรขนาดใหญ่ที่ประกาศก้องว่า “สงกรานต์ ปี 2569” มาถึงแล้ว แต่ในหัวผมกลับไปนึกถึงลูกสาวทั้งเจ็ดของท้าวกบิลพรหมผู้แบกเศียรผู้เป็นพ่อซึ่งในทุก ๆ ปีจะผลัดเวียนกันไปดังที่เรามักเรียกกันว่า “นางสงกรานต์” และแล้วก็ทำให้ผมชะงักเพราะปีนี้คือ “นางรากษสเทวี”

กังสดาร แตงน้อย|6 เม.ย. 2569

ในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การศึกษาในปี พ.ศ. 2569 ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการนั่งฟังบรรยายในห้องเรียนอีกต่อไป หากแต่กำลังเคลื่อนตัวไปสู่รูปแบบของการเรียนรู้ที่ลึกและกว้างกว่าเดิม เป็นการเรียนรู้แบบองค์รวมที่ไม่ได้มุ่งเพียงความรู้ทางวิชาการ แต่รวมถึงทักษะชีวิต วิธีคิด และตัวตนของผู้เรียนในฐานะ “คนหนึ่งคน” ที่ต้องเติบโตในโลกแห่งความเป็นจริง คำถามสำคัญจึงไม่ได้หยุดอยู่แค่ “เราเรียนอะไร” แต่กลายเป็น “เราจะเติบโตอย่างไรให้พร้อมกับโลกที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา” และหนึ่งในคำตอบที่ชัดเจนที่สุดของคำถามนี้ คือ “กิจกรรมนักศึกษา”

ผศ.ดร.วิลาสินี จินตลิขิตดี|30 มี.ค. 2569

จากบทความก่อนที่ผู้เขียนได้เขียนถึงร้านกาแฟ ทำให้หวนนึกไปถึงสภากาแฟที่ผู้เขียนเคยมีความทรงจำดี ๆ มากมาย ภาพของสภากาแฟในอดีตกลับเข้ามาในความคิดอีกครั้ง เป็นภาพของผู้คนที่แตกต่างหลากหลายมานั่งล้อมโต๊ะไม้เก่า ๆ ในร้านกาแฟโบราณ เสียงช้อนกระทบแก้วกาแฟร้อน คลอไปกับบทสนทนาของผู้คนที่พูดคุยกันอย่างเข้มข้นในเรื่องสัพเพเหระต่าง ๆ ตั้งแต่เรื่องราวในชุมชน ราคาข้าว ราคาทองคำ ราคาน้ำมัน ไปจนถึงการเมืองระดับชาติ โดยที่กาแฟในแก้วอาจเป็นเพียงโอเลี้ยง ยกล้อ หรือกาแฟโบราณใส่นมข้น แต่สิ่งที่เข้มข้นกว่า คือ เนื้อหาของบทสนทนา และความเป็นสาธารณะ ที่เปิดโอกาสให้คนต่างวัย ต่างอาชีพ และต่างสถานะทางสังคมได้มานั่งร่วมวงสนทนากันอย่างไม่มีเงื่อนไข สภากาแฟจึงไม่ใช่แค่ “ร้าน” แต่เป็น “พื้นที่สาธารณะเชิงปฏิสัมพันธ์” ที่ช่วยเติมพลังบวกก่อนใช้ชีวิตในแต่ละวัน

ผศ.ดร. นรินทร์ ยืนทน|23 มี.ค. 2569

โลกของการสื่อความหมายทางการท่องเที่ยว ประสบการณ์ที่นักท่องเที่ยวได้รับมิเพียงแต่มองด้วยสายตาเท่านั้น แต่เป็นการรับรู้ผ่าน “เรื่องเล่า” (Storytelling) ที่วางอยู่บนรากฐานประวัติศาสตร์ผสานกับความคิดสร้างสรรค์เพื่อดึงดูดผู้มาเยือน ดังเช่นครั้งนี้ ผู้เขียนได้มีโอกาสมาเยือนวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ วรมหาวิหาร จังหวัดพิษณุโลก หรือที่ชาวพิษณุโลกเรียกว่า “วัดใหญ่” ซึ่งโดยทั่วไปนั้น คนส่วนใหญ่เดินทางมาที่นี่มักจะมุ่งตรงไปชมความวิจิตรและสง่างามของ “พระพุทธชินราช” อาจกล่าวได้ว่าเป็นราชาแห่งพระพุทธรูปไทยองค์หนึ่ง และยังมีการนำไปจำลองเป็นจำนวนมาก แต่วันนี้ขอนำผู้อ่านมายังมุมเล็ก ๆ ไม่ไกลจากวิหารมากนัก มีพระพุทธรูปองค์ย่อมที่ประดิษฐานภายในวิหารน้อยท่ามกลางต้นโพธิ์ 3 ต้นที่เรียกว่า “โพธิ์สามเส้า” ซึ่งมีเรื่องเล่าที่น่า “อิ่มใจ” และ “อิ่มกระเป๋า” ไม่แพ้กัน ท่านคือ “พระเหลือ” พระพุทธรูปที่บ่งชี้ได้ถึงศรัทธาของคนในอดีต..จากของที่เหลือสู่สิ่งที่ “เลอค่า” ที่สุดจนปัจจุบัน

ผศ.ดร.วิลาสินี จินตลิขิตดี|16 มี.ค. 2569

ในฐานะที่ผู้เขียนเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัยมาเกือบ 20 ปี โดยเริ่มจากการเป็นอาจารย์ผู้สอนในระดับปริญญาตรี และต่อมาได้เปลี่ยนมาเป็นอาจารย์ผู้สอนในระดับปริญญาโทจนกระทั่งถึงปัจจุบัน ผู้เขียนเห็นความเปลี่ยนแปลงหลายอย่างที่เกิดขึ้นกับระบบการศึกษาไทย โดยในบทความนี้ผู้เขียนจะขอกล่าวถึงเฉพาะการศึกษาในระดับปริญญาโท ซึ่งผู้เขียนเป็นอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรอยู่ ความเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้อย่างชัดเจนโดยเฉพาะ 2 ปีการศึกษาล่าสุด คือ จำนวนผู้เรียนที่เพิ่มมากขึ้นอย่างก้าวกระโดด